NEMCI OTVORILI PRIČU O SANDŽAKU: Skoro sat vremena govorili o Novom Pazaru – evo šta ih je najviše iznenadilo
Jedan od vodećih nemačkih javnih radija, Deutschlandfunk, posvetio je veliki, gotovo 55-minutni prilog Sandžaku, predstavljajući nemačkoj publici Novi Pazar, istoriju regiona, nekadašnju tekstilnu industriju, odnose Bošnjaka i Srba, ali i sliku koja se o ovom području godinama stvara izvan njegovih granica.
Reportaža novinara Dirka Auera emitovana je u okviru emisije „Gesichter Europas“ („Lica Evrope“), a već sam naslov – „Minareti i farmerke oblikuju pogranični region Sandžak“ – pokazuje ugao iz kojeg je nemački novinar pokušao da predstavi ovaj deo Srbije.
Slika Sandžaka drugačija od stereotipa
Deutschlandfunk na početku navodi da Sandžak u delu srpske javnosti nema naročito dobar imidž i da ga godinama prate priče o separatizmu, radikalnom islamu i krijumčarskim rutama.
Međutim, upravo potom nemački radio naglašava potpuno drugačiju stranu priče – zajednički život Bošnjaka muslimana i pravoslavnih Srba, koji, prema njihovoj oceni, funkcioniše iznenađujuće dobro.
Sandžak je nemačkim slušaocima predstavljen kao region između Srbije i Crne Gore, sa snažnim muslimanskim i bošnjačkim identitetom. Deutschlandfunk navodi i da se deo muslimanskog stanovništva u srpskom delu Sandžaka oseća zapostavljeno od centralnih vlasti u Beogradu.
Novi Pazar kao jedan od demografski najmlađih gradova Evrope
Poseban deo priče posvećen je Novom Pazaru.
Nemački radio Novi Pazar opisuje kao grad sa džamijama, pijacama i specifičnim orijentalnim ambijentom koji ga jasno razlikuje od velikog dela ostatka Srbije.
Istovremeno se ističe još jedan podatak koji bi mogao posebno privući pažnju nemačke publike – Novi Pazar se navodi kao jedan od demografski najmlađih gradova u Evropi.
Upravo spoj mladog stanovništva, trgovine, preduzetništva i snažnog lokalnog identiteta jedan je od motiva kroz koje je predstavljena posebnost ovog kraja.
Vreme kada se u Sandžaku proizvodilo i do 20 miliona farmerki
Veliki prostor dobila je i priča koju mnogi mlađi stanovnici regiona možda danas ne poznaju u punom obimu – eksplozija tekstilne industrije tokom devedesetih godina.
Deutschlandfunk podseća da je Sandžak u vreme međunarodnih sankcija tadašnjoj Jugoslaviji doživeo svojevrsno malo ekonomsko čudo.
Prema navodima nemačkog radija, mali lokalni proizvođači u jednom periodu proizvodili su čak do 20 miliona pari farmerki godišnje.
U početku se, kako navode, deo proizvodnje odnosio na kopije poznatih međunarodnih marki, da bi kasnije počeli da se razvijaju sopstveni lokalni brendovi.
Tekstil i farmerke tako su postali jedan od simbola Novog Pazara i Sandžaka devedesetih godina, a upravo je taj fenomen privukao pažnju autora nemačke reportaže.
Rat je bio u neposrednom komšiluku, Sandžak je ostao mirniji
Deutschlandfunk se osvrnuo i na jedan od najosetljivijih perioda novije istorije regiona.
Dok je u susednoj Bosni i Hercegovini tokom devedesetih trajao krvav rat, Sandžak je, uprkos tenzijama i teškoj političkoj situaciji, ostao relativno miran.
Nemački radio upravo na toj činjenici zasniva i deo priče o današnjim odnosima Bošnjaka i Srba, naglašavajući da njihov zajednički život u Sandžaku i danas funkcioniše bolje nego što bi se moglo zaključiti na osnovu stereotipa koji ovaj region prate van njegovih granica.
Gotovo sat vremena o Sandžaku za nemačku publiku
Posebnu težinu prilogu daje činjenica da nije reč o kratkoj turističkoj reportaži ili nekoliko minuta vesti.
Deutschlandfunk je Sandžaku posvetio 55 minuta, u okviru emisije koja kroz priče običnih ljudi predstavlja istorijske, političke i društvene procese u različitim evropskim zemljama.
Za Sandžak je to retka prilika da pred velikom evropskom publikom bude predstavljen kroz mnogo širu sliku – od Novog Pazara i minareta, preko farmerki i nekadašnje tekstilne industrije, do pitanja identiteta i odnosa Bošnjaka i Srba.
