Drama na nebu iznad Sarajeva: Putnici letjeli prema plafonu nakon susreta s najvećim avionom na svijetu
Prava drama odigrala se na nebu iznad Bosne i Hercegovine kada je putnički avion kompanije Eurowings upao u snažno vrtložno strujanje tokom leta prema Njemačkoj. U incidentu je povrijeđeno pet osoba, a jedna stjuardesa je, prema dostupnim informacijama, tokom najjačeg udara završila odbačena do plafona kabine.
Prema podacima specijalizovanog portala “The Aviation Herald”, incident se dogodio 30. maja na letu EW635 koji je sa grčkog Rodosa saobraćao prema Kelnu. Airbus A320 kompanije Eurowings nalazio se na visini od približno 10.970 metara kada je dobio dozvolu za penjanje na viši nivo leta.
U istom vazdušnom koridoru nekoliko kilometara ispred njega kretao se Airbus A380 kompanije Emirates, najveći putnički avion na svijetu, koji je letio iz Dubaija prema londonskom Heathrowu. U trenutku događaja dva aviona dijelilo je oko 7,6 nautičkih milja, odnosno približno 14 kilometara.
Tokom uspona avion Eurowingsa iznenada je prekinuo penjanje na visini od oko FL376, nakon čega je naglo izgubio visinu i spustio se nazad prema FL360 brzinom od oko 3.000 stopa u minuti. Prema preliminarnim informacijama, avion je tada ušao u područje turbulencije i vrtložnog strujanja koje je ostalo iza Emiratesovog A380.
Posljedice su osjetili putnici i posada. Četiri putnika zadobila su lakše povrede, kao i jedna članica kabinskog osoblja. Navodi se da je stjuardesa tokom najintenzivnijeg dijela turbulencije silovito odbačena prema plafonu aviona.
Uprkos incidentu, posada je odlučila nastaviti let prema Kelnu. Po slijetanju su avion dočekale medicinske ekipe koje su pružile pomoć povrijeđenima prije njihovog transporta u bolnicu na dodatne preglede.
Njemački istražitelji pokrenuli su istragu i preuzeli snimač razgovora iz pilotske kabine (CVR) te snimač parametara leta (FDR) kako bi utvrdili sve okolnosti događaja.
S druge strane, Airbus A380 kompanije Emirates nije imao nikakvih problema te je bezbjedno nastavio put prema Londonu.
Zanimljivo je da je razmak između dva aviona bio nešto veći od minimalnog koji preporučuje Međunarodna organizacija civilnog vazduhoplovstva (ICAO). Za avione kategorije “Medium”, kakav je A320, iza A380 koji pripada posebnoj kategoriji “Super”, propisano je najmanje sedam nautičkih milja razdvajanja kada se kreću na istoj ili sličnoj visini.
Stručnjaci podsjećaju da vrtložno strujanje nastaje na krajevima krila aviona kao posljedica stvaranja uzgona. Zbog ogromne mase i raspona krila, Airbus A380 proizvodi posebno snažne vrtloge koji mogu ostati u vazduhu nekoliko minuta i predstavljati ozbiljnu prijetnju manjim letjelicama koje prolaze istom rutom.
Ovo nije prvi put da je A380 povezan sa sličnim događajem. Jedan od najpoznatijih slučajeva dogodio se 2017. godine iznad Arapskog mora, kada je poslovni avion Bombardier Challenger 604 upao u vrtložno strujanje iza Emiratesovog A380, izgubio kontrolu i tokom dramatičnog obrušavanja pao oko 3.000 metara prije nego što je uspio prinudno sletjeti u Oman.
Sličan incident zabilježen je i 2023. godine u Sjedinjenim Američkim Državama, kada je regionalni avion Air Canada tokom prilaza aerodromu Ronald Reagan u Washingtonu naišao na vrtložno strujanje Boeinga 777, što je izazvalo nagli gubitak visine i pokretanje zvanične istrage.
Iako su ovakvi događaji rijetki, stručnjaci ističu da upravo zbog mogućnosti nastanka snažnih vrtloga kontrolori leta širom svijeta primjenjuju stroga pravila razdvajanja aviona, posebno kada je riječ o Airbusu A380 – jedinom putničkom avionu koji nosi posebnu ICAO oznaku “Super”.
