U Istanbulu postoji džamija na koju ptice ne sleću već 446 godina: Evo u čemu je tajna
Na obali Bosfora u Istanbulu, među brojnim istorijskim građevinama, nalazi se džamija za koju se vezuje jedno od najneobičnijih predanja osmanske arhitekture. Vekovima se govori da na njenu kupolu i minaret ptice ne sleću, a razlog se, prema legendi, krije u posebnoj zamisli čuvenog arhitekte Mimara Sinana.
Reč je o Šemsi-pašinoj džamiji, poznatoj i kao Kuškonmaz, što u prevodu sa turskog znači „džamija na koju ptice ne sleću“.
Sagrađena je 1580. godine u istanbulskoj četvrti Uskudar, na azijskoj strani grada, i već 446 godina privlači pažnju ne samo svojom arhitekturom već i pričom o neobičnoj želji čoveka koji je naredio njenu izgradnju.
Paša je imao neobičan zahtev za čuvenog arhitektu
Prema predanju, osmanski velikodostojnik Šemsi Ahmed-paša bio je izuzetno osetljiv na čistoću, zbog čega je od Mimara Sinana zatražio da mu sagradi džamiju na kojoj se ptice neće zadržavati.
Postoji i druga verzija priče, prema kojoj je paša imao strah od ptica.
Kakav god bio razlog, legendarni osmanski arhitekta navodno je pronašao neobično rešenje.
Umesto da se osloni samo na izgled građevine, pažnju je usmerio na prirodne uslove, posebno na vetrove koji duvaju iz različitih pravaca.
Prema legendi, Sinan je odabrao mesto na obali Bosfora, blizu njegovog izlaza u Mramorno more, gde se susreću snažna vazdušna strujanja.
Upravo zbog takvog položaja, kako kaže predanje, pticama je otežano da se spuste na kupolu i minaret ili da se na njima duže zadržavaju.
Da li je moguće da nijedna ptica ne sleti?
Iako je džamija postala poznata po tvrdnji da na nju ptice nikada ne sleću, važno je naglasiti da ne postoje pouzdani naučni dokazi koji bi potvrdili da se to zaista nikada nije dogodilo.
Njena lokacija, neposredno uz more, izložena je vetrovima koji mogu otežavati sletanje ptica. Međutim, to ne znači da je njihovo spuštanje na građevinu potpuno nemoguće.
Ipak, predanje se prenosilo generacijama i postalo neraskidivi deo identiteta ove istanbulske džamije.
Još jedna neobična tajna Sinanove gradnje
Zanimljivo je da džamija ima i posebno rešenje za odvod vode. Zbog neposredne blizine Bosfora, tokom jakih vetrova morski talasi mogu da prebace vodu preko zaštitnog zida. Zato je u dvorištu izveden sistem koji omogućava da se voda vrati u more.
Prema podacima opštine Uskudar, takav odvod predstavlja jedinstveno rešenje među građevinama Mimara Sinana.
Džamija je deo kompleksa koji obuhvata i nekadašnju medresu, dok se uz samu građevinu nalazi turbe njenog ktitora, Šemsi Ahmed-paše. Paša je preminuo 1580. godine, iste godine kada je džamija podignuta.
Danas se Kuškonmaz smatra jednim od prepoznatljivih istorijskih objekata Uskudara. Iako priča o pticama ostaje u domenu predanja, džamija i dalje svedoči o graditeljskom umeću Mimara Sinana i njegovoj sposobnosti da arhitekturu prilagodi prirodnim uslovima.
