Od Bijelog Polja do velikog priznanja u Beču: Neverovatan naučni put Elme Hot Dervić
Naučnica iz Bijelog Polja, dr Elma Hot Dervić, ostvarila je značajno međunarodno priznanje. Grad Beč dodelio joj je nagradu za 2026. godinu u oblasti medicinskih nauka, vrednu 5.000 evra, za istraživanja koja doprinose boljem razumevanju zdravstvenih rizika i razvoju savremene medicine.
Svečana dodela održana je 4. novembra u austrijskoj prestonici, a priznanje joj je uručila gradska većnica Veronika Kaup-Hasler.
Posebno je zanimljivo da je njen put do austrijskih naučnih institucija počeo u Bijelom Polju. Danas se njen rad zasniva na analizi ogromnih količina zdravstvenih podataka, sa ciljem da se bolesti i njihovi rizici prepoznaju što ranije.
Od Bijelog Polja do naučnih institucija u Beču
Elma Hot Dervić je u ranijem intervjuu govorila o svom putu od Bijelog Polja, preko Podgorice, do Beča, ističući da joj je obrazovanje stečeno u Crnoj Gori otvorilo vrata međunarodne naučne karijere.
Osnovne i master studije elektrotehnike završila je na Univerzitetu Crne Gore, nakon čega je obrazovanje nastavila u Austriji.
Doktorirala je 2023. godine na Medicinskom univerzitetu u Beču, u saradnji sa istraživačkim centrom Complexity Science Hub.
Danas istražuje na koji način se različite bolesti međusobno povezuju, kako se zdravstveni rizici menjaju tokom života i kako analiza podataka može doprineti ranijem prepoznavanju ozbiljnih oboljenja.
Analizirala milione zdravstvenih podataka
Jedan od njenih najznačajnijih naučnih rezultata predstavljen je 2024. godine, kada je sa saradnicima analizirala približno 44 miliona zapisa o bolničkim boravcima u Austriji.
Istraživački tim identifikovao je čak 1.260 obrazaca razvoja bolesti, nastojeći da utvrdi zbog čega pacijenti sa sličnim zdravstvenim problemima kasnije mogu imati potpuno različite tokove oboljenja.
Godinu kasnije bila je prva autorka još jednog značajnog istraživanja, objavljenog u naučnom časopisu Scientific Data, koje se zasnivalo na zbirnim podacima o dijagnozama 8,9 miliona pacijenata.
Takva istraživanja mogu pomoći naučnicima i lekarima da bolje razumeju razvoj bolesti i unaprede metode procene zdravstvenog rizika.
Sve je počelo i od želje da pomogne dedi pčelaru
Zanimljiv detalj iz njene biografije vezan je upravo za Bijelo Polje. Još tokom studija, Elma Hot je sa Alijom Dervićem razvijala tehnološko rešenje koje je trebalo da olakša posao njenom dedi, pčelaru iz Bijelog Polja.
Tako je nastao projekat BeeAnd.me, pokrenut 2016. godine, koji je korišćenjem senzora i analize podataka omogućavao praćenje stanja u pčelinjim košnicama.
Elma je kasnije postala i jedna od osnivačica Crnogorskog udruženja za veštačku inteligenciju (MAIA), koje organizuje edukativne programe i povezuje mlade stručnjake i naučnike.
Žiri Grada Beča prilikom dodele najnovijeg priznanja posebno je naglasio njen doprinos povezivanju nauke i preduzetništva, kao i podršku mladim istraživačima.
Iako godinama živi i radi u Austriji, Elma nastavlja da održava veze sa Crnom Gorom. U ranijim javnim istupima ukazivala je na važnost saradnje naučne dijaspore sa domaćim univerzitetima i institucijama.
Njeno najnovije priznanje dodeljeno je u okviru godišnjih nagrada Grada Beča, o kojima odlučuju nezavisni stručni žiriji, a koje predstavljaju podršku naučnicima za dosadašnje rezultate i dalji razvoj njihovih karijera.
