Prenosimo tekst iz ''Večernjih novosti'' bez izmjena - Od donošenja Zakona o memorijalima nema nijednog zahteva za uklanjanje spomenika nedostojnim ličnostima. Po teroristima i okupatorima nazvane ulice u nekim gradovima. Na listi nedostojnih i obeležja OVPBM

04tabla 620x0



 

NIJEDAN predlog za uklanjanje ili stopiranje podizanja nekog spomen-obeležja za deset meseci, otkad je donet Zakon o ratnim memorijalima, nije stigao na adresu Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja. Iako su nadležni najavljivali da su donošenjem propisa prvi na listi za uklanjanje i to najkasnije do jeseni, spomen-ploča Aćif-efendiji u Novom Pazaru i spomenici pripadnicima terorističke Oslobodilačke vojske Preševa, Bujanovca i Medveđe (OVPBM), to se do danas nije dogodilo.

Spisak spomenika nedostojnim ličnostima je podugačak,a najveći broj njih i dalje se nalazi na jugu Srbije i u Vojvodini. Ne samo da su memorijali ostali, već odbornici SDA Sulejmana Ugljanina u Tutinu i Novom Pazaru ovih dana iniciraju preimenovanje po teroristima i okupatorima.

I dok Pazarci predlog još nisu stavili na dnevni red, u Tutinu je čak 800 ulica prošle nedelje dobilo nove nazive. Tako su se među njima našle kontroverzne ličnosti poput Aćif-efendije i Adema Demaćija, ideologa separatizma kosovskih Albanaca. U obrazloženju predloga za promenu naziva ulica, SDA Sandžaka je navela da trenutni nazivi "ni na koji način ne odražavaju ono što Novi Pazar jeste, niti se mogu smatrati odrazom identiteta Novog Pazara i njegovih građana".

Stav da više neće biti prihvaćena nijedna inicijativa koja vređa verska i nacionalna osećanja, istorijske tekovine, veliča fašističke i separatističke ideje, ostao je zasada samo mrtvo slovo na papiru. Zakon je, kako je najavljivano, trebalo da bude kočnica pojedincima u lokalnim sredinama da se bave ovakvim pitanjima i da ova oblast bude u isključivoj nadležnosti države. To se, međutim, nije dogodilo.

U Ministarstvu za rad na pitanje "Novosti" koliko je spornih memorijala u Srbiji, ističu da oni vode "jedinstvenu evidenciju o svim ratnim memorijalima".

- Mi uspostavljamo jedinstvenu evidenciju u naučnoistraživačke svrhe, te stoga odgovor na postavljeno pitanje ne možemo u potpunosti dati, jer nam nije u nadležnosti - ističu u Ministarstvu.

Presudnu ulogu kada su spomen-obeležja u pitanju ima Savet, formiran Zakonom o ratnim memorijalima. On odlučuje o uslovima za podizanje novih i uklanjanje starih vojnih memorijala, vodeći računa o tome kako oni izgledaju, šta na njima piše, o dimenzijama, o tome da li takve ličnosti zaslužuju obeležje. Mišljenje Saveta bi na kraju trebalo da parafira ministar Zoran Đorđević. Savet čine profesor istorije, predstavnik Srpske akademije nauka i umetnosti, predstavnik Zavoda za zaštitu spomenika kulture i četiri člana državne uprave, odnosno ministarstava za rad, odbranu i spoljne poslove.

Podizanje spomen-obeležja godinama je bilo u vakuumu urbanističkih zakona, kao i nadležnosti centralne i lokalne vlasti. Praksa je pokazala da se spomenici nedostojnim ličnostima, zbog neefikasnosti državnih organa, veoma teško uklanjaju. Broj svih spornih znamenja niko ne zna, niti je godinama iko u državi bio ovlašćen da o tome vodi brigu. To je dovelo do toga da je Srbija puna spomenika, koji niču mimo ikakve kontrole.

KONTROVERZNA LISTA

AĆIF-EFENDIJA bio je gradonačelnik Novog Pazara tokom Drugog svetskog rata i partizani su ga streljali zbog sumnje da je sarađivao sa okupatorom. Bošnjačko nacionalno vijeće je pokrenulo postupak njegove rehabilitacije, ali sudski proces još nije završen.

U Novom Pazaru trebalo bi da dobiju ulice i kontroverzne ličnosti sa Kosova - Šaban Poluža, Ibrahim Rugova, Adem Demaći, ali i pojedini događaji poput Sjeničke konferencije 1917. godine na kojoj su se gradonačelnici sandžačkih opština izjasnili za nezavisnost.

"PODMAZANO" POSTAVLjANjE

VELIKI broj neprimerenih obeležja "podmazan" je stranim donacijama, a lokalni čelnici ispunjavali su na taj način želje mnogih ambasadora. Spomen-ploču nacisti i ratnom zločincu Aćifu Hadžiahmetovićuu centru Novog Pazara u avgustu 2012. godine otkrili su čelnici Bošnjačkog nacionalnog vijeća Esad Džudžo, tada Džudžović, i Sulejman Ugljanin, tadašnji ministar.

(Večernje novosti)